Internet: Μπαμπούλας ή συνοδοιπόρος για τα παιδιά μας;

Image Post
Internet: Μπαμπούλας ή συνοδοιπόρος για τα παιδιά μας;

internet-mpampoula-synodoiporosΕίναι ασφαλές, να κρατάμε τα παιδιά μας στη γυάλα, μακριά από το διαδίκτυο, «σε οξυζενέ» περιβάλλον, όπως λέει ο Γιοκαρίνης σ΄ένα τραγούδι του; Κι, αν είναι για εμάς, είναι για τα παιδιά μας;

Μια οικογενειακή γνωστή με ρώτησε κάτι σχετικά με το ηλεκτρονικό εμπόριο, ήθελε τη γνώμη μου ξέροντας πως ασχολούμαι με το Internet. Της απάντησα, πως είναι δύσκολο να της εξηγήσω και πως θα ήταν καλό να με πάρει ένα τηλέφωνο, όταν κάποιο από τα παιδιά της (τρεις κόρες), θα είναι μπροστά στον υπολογιστή. Με κοίταξε με έκπληξη και μου είπε πως τα παιδιά δε γνωρίζουν, ότι το σπίτι έχει σύνδεση! «Τις κρατάω μακριά κι ασφαλείς από κακοτοπιές!», μου είπε με στόμφο, περήφανη μάλλον για τη στάση της. Και το καταφέρνει, όπως φαίνεται. Για πόσο όμως;

Το internet είναι μια εργαλειοθήκη μέσα στην οποία μπορούμε να βρούμε σειρές εργαλείων, την καθεμιά για τη δική της χρήση. Εστιάζοντας σε αυτόν τον πολύ ιδιαίτερο τομέα των επικοινωνιακών τεχνολογιών ένας γονιός βλέπει, οτι -όπως σε όλες τις άλλες τεχνολογίες, έτσι και στο ίντερνετ- κάθε κομμάτι του μπορεί να χρησιμοποιηθεί για καλό, αλλά και για κακό.

Με αφορμή τις αυτοκτονίες κάποιων άτυχων παιδιών είχαν συζητηθεί πολύ ως παράδειγμα (και θα το χρησιμοποιήσουμε κι εδώ) κάποιες σελίδες, που παρουσιάζουν και προωθούν στα παιδιά τις σκέψεις της αυτοτιμωρίας ως λύση για τα διάφορα αδιέξοδα, που συναντούν καθημερινά. Αυτές οι σελίδες κάνουν μεγάλο κακό από τη μια μεριά, αφού εκπέμπουν προς τη μικρή μερίδα των νέων, που παρουσιάζουν τη σχετική παθολογία χαρακτήρα, και είναι έτοιμοι να εφαρμόσουν αυτές τις ολοσδιόλου επικίνδυνες και μοιραίες τεχνικές. Από την άλλη όμως, βοηθούν την κοινωνία και τους εντεταλμένους φορείς, να ενημερώνονται και να δημιουργούν αντίμετρα βοηθώντας τελικά με τα καταλληλότερα μέσα, όσα παιδιά και νέους χρίζουν της σχετικής βοήθειας.

Οι σελίδες που αφορούν στα θέματα τεχνολογίας είναι ένα ακόμα παράδειγμα παίζοντας μοναδικό ρόλο στην ενημέρωση και προαγωγή της τεχνολογίας και της επιστήμης. Την ίδια στιγμή όμως, αποτελούν και τη βασική πηγή πληροφόρησης για ανθρώπους ή ομάδες, που θα χρησιμοποιήσουν με επώδυνο τρόπο τα δεδομένα που τους προσφέρει αυτή η συρρικνωμένη κι αποδελτιωμένη γνώση, όπως έγινε με τους αδελφούς Tsarnaev και τις βομβιστικές ενέργειες στο Μαραθώνιο της Βοστώνης.

Είναι πιο συνετό λοιπόν να μη δαιμονοποιούμε το διαδίκτυο, αλλά να προσπαθήσουμε να καταλάβουμε, πώς λειτουργεί. Πρόκειται για μια δίκοπη πραγματικότητα, η οποία μπορεί να μας εξυπηρετεί ως εργαλείο ή να μας σκοτώσει ως όπλο, κάτι που όμως εξαρτάται πάντα από το χέρι και τη σκέψη μας! Και στην προκειμένη περίπτωση εξαρτάται από την έμφαση που δίνει το παιδί ή ο νέος στην πληθώρα των πληροφοριών, που διακινούνται εκεί μέσα. Για να είμαστε σαφέστεροι, οι προσωπικές ιδιαιτερότητες και ανάγκες, που έχει αναπτύξει ο νέος σε σχέση με τη χρήση του internet, οφείλονται κυρίως στο κατά πόσο οι μονάδες που αποτελλούν το περιβάλλον του (η οικογένεια, το σχολείο, τα φροντιστήρια κλπ) λειτουργούν ενθαρρύνοντας την ελεύθερη έκφραση της άγνοιας, της απορίας και του πειραματισμού.
Όταν ρωτάει δηλαδή το παιδί κάτι, ασχολούμαστε με την κάλυψη της περιέργειάς του με ολιστικό τρόπο; Δίνουμε τη βαθιά προσοχή που χρειάζεται, ώστε να αντιληφθούμε, αν όλες οι παράμετροι της περιέργειάς του είναι μόνο περιέργεια ή έχει και επικίνδυνες πλευρές; Γιατί, αν δε δώσουμε εμείς την προσοχή που χρειάζεται, ώστε να καλυφθεί η ανάγκη του παιδιού μας ή του νέου, κάποιος άλλος θα το κάνει ανώνυμα, ψευδά, άκομψα και ίσως πολύ επικίνδυνα. Μια υπέρβαση της βαρεμάρας ή της άγνοιάς μας, θα ήταν να ψάξουμε μαζί στο διαδίκτυο, ώστε να βρούμε τις απαντήσεις, που χρειάζεται το παιδί μας δείχνοντάς του τον ορθό τρόπο διαχείρισης της τεράστιας αυτής βιβλιοθήκης, αλλά και διευρύνοντας το δικό μας ορίζοντα γνώσης.

Το να βλέπει κάποιος γονιός έναν κοινωνικό έτερο στο internet ή έναν παιδαγωγό, είναι μάλλον υπερβολικό κι εσφαλμένο. Στην πραγματικότητα πρέπει να δούμε αυτό το γιγάντιο δίκτυο δικτύων (ένας ωραίος ορισμός που αντέγραψα) ως το γίγαντα του παραμυθιού, που μεγαλώνει, όσο τον μεγαλώνουμε. Που μαθαίνει, όσο τον μαθαίνουμε πράγματα. Που κοινωνικοποιείται, όσο βρίσκεται σε διαρκή και διαδραστική επικοινωνία μαζί μας. Που έχει δυναμώσει όμως πολύ και είναι πλέον αδύνατο να μας σεβαστεί. Γιατί, όταν μεγάλωνε, δεν τον σεβαστήκαμε εμείς, δεν του βάλαμε όρια. Και καθημερινά πλέον τα παιδιά μας θα βρίσκονται αντιμέτωπα με τη βαναυσότητά του.

Η πραγματική πρόκληση πια δεν είναι να ελέγξουμε το γίγαντα, την έχουμε χάσει αυτή τη μάχη. Είναι να κινητοποιήσουμε στα παιδιά μας τη διάθεση να αντιμετωπίζουν τις τεχνολογικές, κοινωνικές και γνωσιακές προκλήσεις του παράξενου αυτού κτήνους κι όχι να ανάβουμε πυρά, που θα κάψει ξερές, αλλά και χλωρές ευκαιρίες μάθησης.

Τελικά είναι πολύ διαχρονική η άποψη του θεωρητικού για τον πόλεμο, του Κινέζου Στρατηγού Σουν Τζου, που πριν χιλιάδες χρόνια είπε: «μάθε τον αντίπαλο και χρησιμοποίησε τη δύναμή του, για να τον νικήσεις».

dimos8enis-panagiotou-95x95Δημοσθένης Κωνσταντίνου Παναγιώτου
Ψυχολόγος Ba, MA
6944257987 - 6984099670
[email protected]

Διαβάστε επίσης